3. Taternictwo wczoraj i dziś

Dawny sprzęt taternicki

foto:  Czekan z lat 30-tych XX wieku
Czekan z lat 30-tych XX wieku
foto:  Dawny czekan
Dawny czekan

foto:  Dawny czekanomłotek
Dawny czekanomłotek
foto:  Dawny młotek skalny
Dawny młotek skalny

foto:  Kask z latarką czołową
Kask z latarką czołową
foto: Kask
Kask

foto:  Kostki wspinaczkowe do asekuracji
Kostki wspinaczkowe do asekuracji
foto:  Różne rodzaje haków wspinaczkowych
Różne rodzaje haków wspinaczkowych

foto:  Dawne przyrządy do zjazdu na linie
Dawne przyrządy do zjazdu na linie
foto:  Kotwa śnieżna, tzw. dead man
Kotwa śnieżna, tzw. dead man

foto:  Latarka
Latarka
foto:  Raki kute
Raki kute

foto: Lina
Lina
foto: Lina
Lina

foto: Uprząż piersiowa
Uprząż piersiowa

foto:  Ławeczka do wspinaczki hakowej - kilkuszczebelkowa drabinka do przejściowego wieszania w punkcie asekuracyjnym
Ławeczka do wspinaczki hakowej - kilkuszczebelkowa drabinka do przejściowego wieszania w punkcie asekuracyjnym
foto:  Trójnóg węgierski z kociołkiem
Trójnóg węgierski z kociołkiem

Łyk gorącej herbaty lub kęs ciepłej strawy jest niezwykle cenny, czasami może ratować życie

foto:  Kuchenka i kartusz gazowy
Kuchenka i kartusz gazowy
foto:  Termos
Termos

foto:  Kocher
Kocher
foto: Kocher
Kocher
Zdobywanie sprzętu

W moich młodzieńczych latach zdobycie jakiegokolwiek sprzętu nie było łatwe. Przy dużym szczęściu czasami udawało się kupić buty od biedy nadające się do wspinania - Maratony czy Zawroty. Liny nabywało się w firmowym sklepie Bezalinu z tym, że asekurację 40-metrową i podciąg 80-metrowy trzeba było najpierw „obmacać” metr po metrze, bo zdarzały się przerwy w rdzeniu, a wtedy taka lina, mająca tylko koszulkę na wierzchu, choć z nazwy alpinistyczna, nadawała się chyba tylko na sznurek do wieszania pościeli.

Haki, śruby lodowe, młotki i czekany, których używaliśmy, były najczęściej produkcji polskich „kowali”, a wykonywano je na specjalne zamówienie, choć co tu kryć, jakość takiego sprzętu była mocno wątpliwa. Pamiętam takie określenie „Kaziu-morderca”. Odnosiło się ono do producenta czekanów z często łamiącymi się dziobami, zwłaszcza przy wspinaniu w lodzie, pod którym pojawiała się skała. Wystarczyło zbyt mocno uderzyć i dziób odpadał, a człowiek zostawał z gołymi rękami. Lekkie karabinki i „markowe haki” były marzeniem wszystkich, a przywilejem elity, która za granicą mogła sobie to kupić. Krysia i ja zdobywałyśmy takie rzeczy, łażąc w deszczowe dni pod ambitnymi ścianami i zbierając to, co elicie spadło. Czasem, zwłaszcza pod wschodnie Mnicha, można było podczas takiego wypadu znaleźć 2-3 sztuki. Kazalnica pod tym względem była mniej „atrakcyjna”, bo większość z tego, co spadało, lądowało na dnie Czarnego Stawu. Ale byli też i tacy, którzy po ten sprzęt nurkowali w wyposażeniu płetwonurka.

Dzisiaj, patrząc na łatwo dostępny, w ogromnym wyborze sprzęt wspinaczkowy, wciąż pamiętam radość z każdego takiego „znaleziska”.

Czerwińska A. (2009) GórFanka. Moje ABC w skale i lodzie, Warszawa.

Rozkosze zjazdów na linie sizalowej

W początkach mojego wspinania nie było żadnych przyrządów zjazdowych - zjeżdżało się w tzw. kluczu, czyli owijając odpowiednio linę wokół ciała. Cały ciężar spoczywał na nodze, a ponieważ liny były sizalowe (takie konopne, skręcone z trzech żył, bardzo szorstkie), to w czasie zjazdu lina stopniowo darła spodnie, a potem dobierała się do skóry.

Niejeden alpinista miał rany na udach. Aby temu zapobiec, naszywało się na spodnie różne łaty - z brezentu, dermy, kawałków starych namiotów, niektórzy podkładali nawet gąbkę, co chroniło trochę nasze tyłki. Męka zjazdu w kluczu jednak pozostawała. Dodatkowo było to też niebezpieczne, gdyż ucisk liny mógł spowodować porażenie nerwu w ramieniu i wtedy wypadało się z klucza, zawisając na prusiku.
Uprzęży wtedy jeszcze nie stosowano, więc walka o życie była ostra.

Czerwińska A. (2009) GórFanka. Moje ABC w skale i lodzie, Warszawa.

Współczesny sprzęt taternicki

foto:  Bloczek transportowy
Bloczek transportowy
foto:  Ekspres - stosowany do mocowania liny do punktów asekuracyjnych
Ekspres - stosowany do mocowania liny do punktów asekuracyjnych

foto:  Friendy - przyrządy służące do zakładania punktów asekuracyjnych w szczelinach o różnej szerokości
Friendy - przyrządy służące do zakładania punktów asekuracyjnych w szczelinach o różnej szerokości
foto:  Jumar - pierwszy powszechnie używany przyrząd zaciskowy
Jumar - pierwszy powszechnie używany przyrząd zaciskowy

foto:  Kask wspinaczkowy Sirocco A73 20
Kask wspinaczkowy Sirocco A73 20
foto:  Kubek asekuracyjny
Kubek asekuracyjny

foto:  Latarka czołowa Reactik
Latarka czołowa Reactik
foto:  Lina dynamiczna
Lina dynamiczna

foto:  Przyrząd do wychodzenia po linie, potocznie zwany małpą
Przyrząd do wychodzenia po linie, potocznie zwany małpą
foto:  Przyrząd do zjazdu na linie
Przyrząd do zjazdu na linie

foto:  Raki Lynx Leverlock Universel
Raki Lynx Leverlock Universel
foto:  Shunt - przyrząd do autoasekuracji
Shunt - przyrząd do autoasekuracji

foto:  Uprząż Corax
Uprząż Corax
foto:  Współczesny czekan
Współczesny czekan

foto:  Współczesny młotek skalny
Współczesny młotek skalny
foto:  Współczesny przyrząd do zjazdu, tzw. ósemka
Współczesny przyrząd do zjazdu, tzw. ósemka