Akademia Górniczo-Hutnicza

Marszałek Józef Piłsudski był bardzo zainteresowany i zaangażowany w powstanie Akademii Górniczej. Krótko po jej ustanowieniu – 8 kwietnia 1919 roku – Uchwałą Rady Ministrów, już 1 maja 1919 roku mianował jej pierwszych profesorów. Następnie 20 października 1919 roku jako Naczelnik Państwa dokonał uroczystego otwarcia Akademii Górniczej, a ceremonia miała miejsce w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego.

foto: Budynek Główny AGH

Budynek Główny AGH

 

Marszałek na uroczystości przybył o godzinie 11.00, gdzie przed gmachem powitała Go młodzież, ustawiona w szpalerze. Natomiast u wejścia oczekiwał Senat UJ z rektorem prof. Stanisławem Estreicherem na czele, który dzierżył w ręku berło, dar Królowej Jadwigi. Senat, przybrany w togi i poprzedzany pedelami niosącymi berła uniwersyteckie – wprowadził Naczelnika Państwa klatką schodową, bogato przybraną w zieleń, do auli, wypełnionej szczelnie publicznością. W pierwszym rzędzie obok Dostojnego Gościa, miejsca zajęli najwyżsi dostojnicy państwowi, kościelni, oświaty, przemysłu i handlu oraz wojska. Naczelnika powitano przy wejściu trzykrotnym okrzykiem – następnie rektor UJ wygłosił mowę powitalną, w której złożył Mu hołd. W dalszej kolejności zabrał głos przedstawiciel młodzieży, zapewniając, że tak, jak karnie poszli za Wodzem w bój o wolność, tak dziś pragnie młodzież pod Jego przewodem pracować nad ugruntowaniem tej wolności. Po tych słowach powstał Naczelnik Państwa i obwieścił donośnym głosem: „Magnificencjo! Świetny Senacie, dostojne zgromadzenie! Niniejszym ogłaszam Akademię Górniczą w Krakowie za otwartą”. Po okolicznościowych przemówieniach Naczelnik opuścił aulę, żegnany okrzykiem: „Niech żyje”.

foto: Zaproszenie na uroczyste otwarcie Akademii Górniczej w Krakowie 20 X 1919 roku

foto: Zaproszenie na uroczyste otwarcie Akademii Górniczej w Krakowie 20 X 1919 roku
 

Zaproszenie na uroczyste otwarcie Akademii Górniczej w Krakowie 20 X 1919 roku

 
skan: Ilustrowany Kurier Codzienny 1919, nr 288 (22 X 1919), s. 1, 2

"Ilustrowany Kurier Codzienny" 1919, nr 288 (22 X 1919), s. 1, 2

 

W 90. rocznicę tego doniosłego wydarzenia – 20 października 2009 roku – na parterze budynku głównego AGH Marszałka uhonorowano tablicą pamiątkową. Odsłonięcia jej dokonali Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Karol Musioł i Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej prof. Antoni Tajduś. Zaprojektowana została przez artystę rzeźbiarza Jarosława Rozenka, a wykonana przez odlewnię Sylwestra Berga.

foto: Tablica w Budynku Głównym AGH poświęcona Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu

Tablica w Budynku Głównym AGH poświęcona Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu

 
foto: Uroczyste odsłonięcie  tablicy poświęconej Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu

Uroczyste odsłonięcie tablicy poświęconej Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu w 90 rocznicę otwarcia AGH,
20 X 2009 r.

 

Od 1998 roku pracownicy Akademii aktywnie wspierają ratowanie Kopca Marszałka.
7 kwietnia 1998 roku odbyło się spotkanie rektora prof. Ryszarda Tadeusiewicza z przedstawicielami instytucji miejskich, społecznego Towarzystwa Opieki nad Kopcem Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz Specjalistycznym Zespołem Naukowym z AGH, na temat stanu oraz kontynuacji prac ratunkowych Kopca Marszałka Józefa Piłsudskiego. Trzeba dodać, że już dwa lata wcześniej pracownicy AGH wykonywali nieodpłatnie ekspertyzy i wspomagali naukowo prace ratunkowo-rewaloryzacyjne. Wtedy też w AGH powołano Specjalistyczny Zespół Naukowy, który do chwili obecnej, społecznie wspomaga wszelkie prace rewaloryzacyjne.

skan: Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH

"Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH" w 1998 r. w numerach 52, 54-58, 64 opublikował cykl artykułów o pomocy pracowników AGH przy renowacji Kopca Piłsudskiego

 

W 2004 roku z okazji 85-lecia AGH wybity został medal pamiątkowy na rewersie, którego umieszczona została postać Marszałka Józefa Piłsudskiego.

foto: Medal pamiątkowy

Medal pamiątkowy wybity z okazji 85-lecia AGH

 

Plansza

 
Gablota

 

Literatura:
  1. Cisek J., Józef Piłsudski w Krakowie. Kraków, 2003, s. 93-94
  2. Englert J. L., Nowik G., Marszałek Józef Piłsudski : Komendant - Naczelnik Państwa - Pierwszy Marszałek Polski. Wyd. 3 popr. i uzup. Warszawa, [2007], s. 104-105
Fot. S. Malik, Z. Sulima